Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, mạng xã hội cũng tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ như lừa đảo trực tuyến, xâm phạm quyền riêng tư, lan truyền thông tin sai sự thật, bạo lực mạng, nghiện mạng xã hội và nhiều hành vi vi phạm pháp luật khác. Chính vì vậy, việc sử dụng mạng xã hội một cách an toàn, văn minh và có trách nhiệm là yêu cầu cần thiết đối với mỗi học viên.
Hôm nay, Trung tâm GDNN – GDTX Ba Đồn tổ chức tuyên truyền chuyên đề: “Sử dụng mạng xã hội an toàn, văn minh và có trách nhiệm”.
I. MẠNG XÃ HỘI – CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC
Các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo, TikTok, YouTube, Instagram đã trở thành công cụ giao tiếp phổ biến của giới trẻ.
Những lợi ích của mạng xã hội
Giúp học viên tiếp cận kiến thức nhanh chóng.
Hỗ trợ học trực tuyến và chia sẻ tài liệu học tập.
Kết nối bạn bè, thầy cô và người thân.
Cập nhật thông tin xã hội, khoa học, công nghệ.
Phát triển kỹ năng giao tiếp, sáng tạo nội dung số.
Nhiều học viên đã tận dụng mạng xã hội để học ngoại ngữ, học nghề, tìm kiếm tài liệu tham khảo và xây dựng các dự án học tập hiệu quả.
 
Những nguy cơ, thách thức
Bên cạnh những mặt tích cực, mạng xã hội còn tiềm ẩn nhiều rủi ro:
Nghiện mạng xã hội, ảnh hưởng đến học tập.
Tiếp xúc với nội dung độc hại, phản cảm.
Bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Bị đánh cắp thông tin cá nhân.
Lan truyền tin giả, tin sai sự thật.
Bị bắt nạt, xúc phạm trên không gian mạng.
Vi phạm pháp luật do thiếu hiểu biết.
Thực tế cho thấy nhiều học sinh, sinh viên đã bị lừa đảo thông qua các hình thức tuyển cộng tác viên online, nhận quà trúng thưởng, vay tiền trực tuyến hoặc bị dụ dỗ cung cấp mã OTP, tài khoản ngân hàng.
II. TẠI SAO PHẢI SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI AN TOÀN?
Mỗi thông tin chúng ta đăng tải trên mạng đều có thể tồn tại rất lâu và ảnh hưởng đến bản thân cũng như người khác.
Việc sử dụng mạng xã hội an toàn giúp:
Bảo vệ danh tính và thông tin cá nhân.
Tránh các hành vi lừa đảo trực tuyến.
Giữ gìn hình ảnh cá nhân.
Bảo vệ sức khỏe tinh thần.
Tránh vi phạm pháp luật.
Góp phần xây dựng môi trường mạng lành mạnh.
Các em cần hiểu rằng: Không gian mạng không phải là nơi vô pháp luật. Mọi hành vi trên mạng đều có thể được lưu lại, truy vết và xử lý theo quy định của pháp luật.
III. SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI ĐÚNG MỤC ĐÍCH
Mạng xã hội cần được sử dụng như một công cụ phục vụ học tập và phát triển bản thân.
Học viên cần:
 
Tận dụng mạng xã hội để học tập, tìm kiếm kiến thức.
Theo dõi các kênh giáo dục, kỹ năng sống, hướng nghiệp.
Kết nối tích cực với bạn bè và thầy cô.
Quản lý thời gian sử dụng hợp lý.
Không để mạng xã hội làm ảnh hưởng đến học tập và sinh hoạt.
Mỗi ngày, các em nên dành thời gian ưu tiên cho học tập, đọc sách, thể thao và các hoạt động xã hội thay vì sử dụng điện thoại quá mức.
IV. BẢO VỆ THÔNG TIN CÁ NHÂN
Một trong những nguy cơ lớn nhất trên mạng hiện nay là mất an toàn thông tin cá nhân.
Các em tuyệt đối không nên công khai:
Số căn cước công dân.
Thông tin tài khoản ngân hàng.
Mật khẩu cá nhân.
Mã OTP.
Địa chỉ nhà riêng.
Lịch trình di chuyển.
Hình ảnh giấy tờ tùy thân.
Các biện pháp bảo vệ tài khoản:
Đặt mật khẩu mạnh.
Thay đổi mật khẩu định kỳ.
Bật xác thực hai lớp.
Không truy cập các đường link lạ.
Không tải ứng dụng không rõ nguồn gốc.
Đăng xuất tài khoản trên thiết bị công cộng.
Hãy nhớ rằng: Một phút bất cẩn có thể dẫn đến mất tài khoản hoặc thiệt hại về tài sản.
V. TÔN TRỌNG NGƯỜI KHÁC TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG
Văn hóa ứng xử trên mạng thể hiện nhân cách của mỗi người.
Khi tham gia mạng xã hội, học viên cần:
Sử dụng ngôn ngữ lịch sự, văn minh.
Tôn trọng sự khác biệt.
Không xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác.
Không bình luận ác ý, kích động thù ghét.
Không chia sẻ hình ảnh riêng tư của người khác khi chưa được phép.
Một lời nói thiếu suy nghĩ trên mạng có thể gây tổn thương tinh thần nghiêm trọng cho người khác và để lại hậu quả lâu dài.
Trước khi bình luận hoặc chia sẻ điều gì, hãy tự hỏi:
"Nếu người khác nói điều đó với mình, mình có cảm thấy bị tổn thương hay không?"
VI. KIỂM CHỨNG THÔNG TIN TRƯỚC KHI CHIA SẺ
Hiện nay, tin giả xuất hiện rất nhiều trên mạng xã hội.
Các dạng tin giả thường gặp:
Tin giật gân câu lượt xem.
Thông tin bịa đặt về người nổi tiếng.
Thông tin sai lệch về giáo dục, y tế.
Hình ảnh, video bị cắt ghép.
Tin đồn thất thiệt gây hoang mang dư luận.
Trước khi chia sẻ thông tin, các em cần:
Bước 1: Kiểm tra nguồn tin.
Bước 2: Đối chiếu với các cơ quan báo chí chính thống.
Bước 3: Xem thời gian đăng tải.
Bước 4: Kiểm tra tính xác thực của hình ảnh và video.
Bước 5: Chỉ chia sẻ khi chắc chắn thông tin là đúng.
Hãy nhớ:
"Kiểm chứng trước khi chia sẻ là trách nhiệm của công dân số."
VII. QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI
Pháp luật Việt Nam có nhiều quy định liên quan đến hoạt động trên không gian mạng như:
 
Luật An ninh mạng năm 2018.
Luật Trẻ em năm 2016.
Luật Công nghệ thông tin.
Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).
Nghị định số 15/2020/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung.
Các hành vi bị nghiêm cấm:
Đăng tải thông tin sai sự thật.
Xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác.
Tung tin đồn thất thiệt.
Đăng tải nội dung phản cảm.
Lừa đảo trên không gian mạng.
Xâm phạm bí mật đời tư.
Sử dụng hình ảnh của người khác trái phép.
Người vi phạm có thể bị:
Nhắc nhở, xử lý kỷ luật.
Xử phạt vi phạm hành chính.
Bồi thường thiệt hại dân sự.
Truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các hành vi nghiêm trọng.
VIII. VAI TRÒ CỦA HỌC VIÊN TRUNG TÂM GDNN – GDTX BA ĐỒN
Mỗi học viên cần trở thành một công dân số có trách nhiệm.
Cụ thể:
Chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật.
Thực hiện tốt nội quy của Trung tâm.
Tuyên truyền cho bạn bè sử dụng mạng xã hội văn minh.
Không tiếp tay cho các hành vi vi phạm.
Báo cáo với giáo viên khi phát hiện nội dung độc hại hoặc hành vi bắt nạt trên mạng.
Chủ động bảo vệ bản thân và cộng đồng.
IX. XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG MẠNG LÀNH MẠNH
Để xây dựng môi trường mạng tích cực, cần có sự chung tay của:
Nhà trường.
Gia đình.
Xã hội.
Và đặc biệt là mỗi học viên.
Mỗi học viên hãy:
Chia sẻ những điều tích cực.
Lan tỏa thông điệp tốt đẹp.
Nói không với tin giả.
Nói không với bạo lực mạng.
Nói không với nội dung độc hại.
Một hành động nhỏ của mỗi người sẽ góp phần tạo nên một môi trường mạng an toàn cho tất cả mọi người.
X. THÔNG ĐIỆP GỬI TỚI HỌC VIÊN
Các em học viên thân mến!
Mạng xã hội là công cụ hữu ích nếu chúng ta biết sử dụng đúng cách. Hãy trở thành những công dân số văn minh, có trách nhiệm, biết bảo vệ bản thân, tôn trọng người khác và tuân thủ pháp luật.
Hãy ghi nhớ 5 nguyên tắc:
Suy nghĩ trước khi đăng tải.
Kiểm chứng trước khi chia sẻ.
Tôn trọng khi bình luận.
Bảo mật thông tin cá nhân.
Tuân thủ pháp luật trên không gian mạng.
 
Kính chúc quý thầy cô sức khỏe, hạnh phúc!
Chúc toàn thể các em học viên học tập tốt, sử dụng mạng xã hội an toàn, văn minh và có trách nhiệm.
Xin trân trọng cảm ơn!